Voordat kan worden gesproken over testamenten en belastingbesparing, moet eerst worden vastgesteld wie van u erft als u overlijdt. Voor de beantwoording van deze vraag, is het van belang te weten of u bent getrouwd of samenwoont met uw partner.

Wie erft?
Als u geen testament heeft, bepaalt de wet hoe en aan wie uw erfenis wordt verdeeld. Voor getrouwde partners met kinderen geldt dat de partner én de kinderen erven door middel van de zogenaamde 'wettelijke verdeling'. Deze wettelijke verdeling houdt in dat de kinderen wel erven maar dat alle bezittingen en schulden van de overleden partner naar de overgebleven partner gaan. De kinderen kunnen hun erfdeel pas opeisen als ook de laatste partner is overleden (en in andere gevallen in de wet genoemd). De wettelijke verdeling is een basisregeling in de wet. In een testament kunt u deze regeling aanpassen aan uw persoonlijke situatie.

Voor samenwonende partners met kinderen geldt dat op grond van de wet alleen de kinderen erven. Door het maken van een samenlevingscontract én een testament kan ervoor worden gezorgd dat de partner ook erft. Daarbij kan in het testament worden geregeld dat de kinderen hun erfdeel pas kunnen opeisen als ook de laatste partner is overleden.

Erfbelasting betalen?
Als u erft, krijgt u te maken met erfbelasting. U hoeft alleen erfbelasting te betalen als u meer erft dan het vrijgestelde bedrag. Voor een echtgenoot of partner (die aan de voorwaarden voldoet) is het vrijgestelde bedrag in 2010 € 600.000 (hier moeten pensioenaanspraken vanaf worden getrokken). Per kind is in 2010 het vrijgestelde bedrag € 19.000. Door het vrijgestelde bedrag betalen partners in veel gevallen geen erfbelasting. Voor kinderen kan dat anders zijn.

Hiervoor heeft u gelezen dat de kinderen wel erven bij overlijden van een van de partners, maar dat zij hun erfdeel pas kunnen opeisen bij het overlijden van de laatste partner. De kinderen krijgen hun erfdeel in principe dus pas uitbetaald als beide partners zijn overleden. Hoewel het erfdeel van de kinderen nog niet wordt uitbetaald bij het eerste overlijden, moet er toch erfbelasting worden betaald als het erfdeel per kind meer is dan € 19.000 (vrijgestelde bedrag 2010). Omdat de kinderen hun erfdeel nog niet krijgen uitbetaald, moet de overgebleven partner de erfbelasting over de erfdelen van de kinderen betalen.

Belastingvoordeel bij tweede overlijden
Door het afspreken van een rente over het erfdeel van de kinderen bij het overlijden van de eerste partner, kan bij het overlijden van de laatste partner erfbelasting worden bespaard. Deze rente hoeft (net zoals het erfdeel) pas te worden betaald als de laatste partner is overleden. Voor het afspreken van een rente gelden wettelijke regels.

Bij het overlijden van de tweede partner mogen voor de erfbelasting de erfdelen van de kinderen (vanwege het overlijden van de eerste partner) van het vermogen worden afgetrokken. Als er een rente over de erfdelen loopt, mag ook de rente worden afgetrokken. Hierdoor hoeft er in sommige gevallen bij het tweede overlijden door de kinderen bijna geen erfbelasting meer te worden betaald!

Tweetrapstestamenten
In de uitzending van het programma Radar was aandacht voor de zogenaamde 'tweetrapstestamenten'. Met deze testamentvorm wordt bereikt dat bij het eerste overlijden geen erfbelasting hoeft te worden betaald voor de kinderen. Deze testamenten adviseren wij al geruime tijd in die gevallen waarin deze testamentvorm gunstig is. Naast het tweetrapstestament zijn er ook andere testamentvormen die tot besparing van erfbelasting kunnen leiden.

Bij de advisering over een testament berekenen wij de erfbelasting bij het eerste maar ook bij het tweede overlijden. Uit zo'n berekening kan blijken dat een tweetrapstestament in uw situatie voor de erfbelasting niet gunstig uitpakt. Er wordt dan vaak voor een andere testamentvorm gekozen.

Persoonlijke situatie
Niet alleen de besparing van belasting maar ook uw persoonlijke situatie speelt een belangrijke rol bij het kiezen van een testamentvorm. Bijvoorbeeld: wat is de leeftijd van degene die het testament maakt? Wat is zijn vermogen (bezittingen en schulden)? Hoe is de gezinsamenstelling (zijn er ook kinderen uit een eerdere relatie)? Bij een gesprek over een testament stellen wij dit soort persoonlijke zaken aan de orde.

Kleinkinderen
Kleinkinderen kunnen ook een rol spelen in de belastingbesparing bij overlijden. Een kleinkind mag namelijk € 19.000 (vrijstelling in 2010) belastingvrij van grootouders erven. Door middel van een legaat in een testament kan dit bedrag aan kleinkinderen worden nagelaten. Het kleinkind krijgt dan bij het overlijden een geldbedrag zonder dat daarover erfbelasting hoeft te worden betaald. Zonder dit legaat betalen de kinderen (of de partner) over ditzelfde bedrag waarschijnlijk wél belasting. Het is dus bijna altijd gunstig om in een testament door middel van een legaat het vrijgestelde bedrag aan kleinkinderen na te laten. Vanzelfsprekend kan ook een lager bedrag dan € 19.000 in het testament worden opgenomen.

Samenvatting
Een testament wordt om verschillende redenen gemaakt. Besparing van erfbelasting is daar een van. Wij adviseren u daarover graag. Naast het tweetrapstestament zijn er ook andere testamentvormen die tot besparing van erfbelasting kunnen leiden. We kijken daarbij naar uw persoonlijke situatie en berekenen voor u wat bij het eerste én bij het overlijden van de tweede partner aan erfbelasting moet worden betaald. U kiest vervolgens welk testament het beste bij u past! Neem contact met ons op voor het maken van een afspraak.

Heeft u al een testament? Wij kunnen uw huidige testament nakijken. Op 1 januari 2010 is de wet die de erfbelasting regelt ingrijpend gewijzigd. Dit heeft gevolgen voor bestaande testamenten.