Portugese heffing vermogenswinst niet-ingezetenen in strijd met EG-recht

Mevrouw Hollmann woonde in Duitsland. Zij erfde van haar echtgenoot in 1998 een onroerend goed in Portugal en betaalde in verband daarmee successie- en schenkingsrecht over de vermogenswaarde van het goed. In 2003 verkocht mevrouw Hollmann het onroerend goed en realiseerde een vermogenswinst, bestaande uit het verschil tussen de verkoopprijs en de vermogenswaarde uit 1998. De Portugese Belastingdienst belastte die vermogenswinst volledig, omdat de Portugese vrijstelling van 50% voor dergelijke vermogenswinsten alleen voor Portugese ingezetenen gold. Mevrouw Hollmann ging in beroep, omdat dit volgens haar in strijd was met het EG-recht. De Portugese rechter besloot prejudiciële vragen aan het EG-Hof van Justitie voor te leggen. Het EG-Hof besliste dat de Portugese belastingwetgeving ertoe leidde dat de vermogenswinst uit de verkoop van eenzelfde in Portugal gelegen onroerend goed zwaarder werd belast bij niet-ingezetenen van Portugal dan bij ingezetenen. De beperking van de belastinggrondslag voor vermogenswinst tot 50% vormde volgens het EG-Hof dan ook een volgens artikel 56 EG-Verdrag verboden beperking, wanneer die enkel voor in Portugal woonachtige belastingplichtigen gold. Dit verschil in behandeling van ingezetenen en niet-ingezetenen kon ook niet worden gerechtvaardigd met een beroep op de noodzaak om de samenhang van het nationale belastingstelsel te waarborgen.

Mijn commentaar.

Het is natuurlijk interessant te zien dat mensen gevallen van ongelijke behandeling aanhanging maken bij het Europese Hof. Wat in de uitspraak niet naar voren komt zijn de financiële vergelijkingen tussen beide behandelingen.

Inderdaad hoeven de Portugese ingezetenen (Portugezen en buitenlanders) slechts de helft van de winst op te geven en is de andere helft vrij. Wat echter in de uitspraak niet wordt vermeld is dat de winst voor Portugese belastingplichtigen bij hun inkomen wordt opgeteld en belast volgens het hier geldende schijventarief. Is de winst hoger dan € 60.000 dan komt men in de hoogste belastingschaal terecht, welke 42% is. Omdat slechts de helft belast wordt kan men stellen dat het verschil is 25% vast voor niet-ingezetenen en 21% voor ingezeten. Het verschil is in feite nog kleiner omdat de Portugees door de hoge winst ook in een hogere schaal wordt belast voor zijn normale inkomsten uit arbeid.

Normaliter is het zo dat Portugal na een uitspraak van het Europese Hof gevraagd wordt om zijn belastingwetgeving aan te passen (repareren) en daar een bepaalde termijn voor krijgt (1-2 jaar). Het zal indien dat gebeurt niemand verbazen dat men de vaste 25% zal laten varen en de niet-ingezeten ook tegen een schijventarief zal gaan belasten. Dus op het einde van de rit zal het verschil in winst door de uitspraak klein of misschien wel nihil zijn als Portugal ook zijn schijven gaat aanpassen. Dat is onlangs al gebeurt waarbij de hoogste schijf van 40 naar 42% ging.