Nederlanders die de Algarve bezoeken en besluiten hier een vakantiehuis of permanente woning te kopen zullen in het verleden verbaasd zijn geweest te ontdekken dat er hier veel minder mogelijkheden waren om een hypotheek te krijgen.
Om het anders te stellen denk ik dat het in zijn algemeenheid voor Portugezen moeilijker is om een hypotheek af te sluiten. Tot een paar jaar geleden was het zo dat van alle verkopen er slechts 20% afgesloten werden met een hypotheek. Voordat Portugal toetrad tot de E.E.G. was dat omdat het renteniveau zo ontzettend hoog was dat het in de praktijk niet haalbaar was om de maandelijkse lasten van een hypotheek te dragen.
Nadat Portugal volwaardig lid is geworden van de E.E.G. is ook het rentepercentage op een ongeveer zelfde niveau gekomen als de rest van Europa en dat bedraagt nu afhankelijk van de normale fluctuaties en verschillen tussen banken tussen de 4 en 6%.
Dat wil natuurlijk nog niet zeggen dat nu ook alle verkopen met een hypotheek worden afgesloten, alhoewel het percentage de afgelopen 4 jaar toch van 20% naar dichter bij de 70% is gekomen. We moeten tenslotte ook meewegen dat het gemiddelde loon hier nog 3-4 x zo laag ligt als in Nederland. De huizenprijzen daarentegen zijn zeker in de grote steden zoals Lissabon en Porto en de populaire vakantie bestemmingen als de Algarve behoorlijk hoog.
Dat dit percentage hypotheeknemers zo snel zo omhoog is gegaan komt ook omdat de vorige Portugese regering eerste huiseigenaren wilde stimuleren tot kopen van hun 1e huis en daarom mensen tot 30 jaar de gelegenheid gaf om een aantrekkelijk korting te krijgen (Crédito Jovem). In sommige gevallen betekende dit dat er op de hypotheekrente soms wel 40% korting kon worden verkregen.
En zo als dat ook in Nederland gaat wanneer er na verkiezingen nieuwe politieke partijen aan het bewind komen veranderen er dingen.
De regering nu aan het bewind “de PSD en PP” namen het roer over van de “PS” en vonden een tamelijk ongezonde economische situatie aan. Portugal is het 1e van de 15 landen van de E.E.G. dat zich niet hield aan de regels gesteld in het stabiliteitspack en had in 2001 een flink begrotingstekort met een cijfer van 4,1% i.p.v. de bovenlimiet van 3%. Één van de eerste maatregelen die de nieuwe regering nam was het besluit om het Crédito Jovem af te schaffen. Dat is per 1 October 2002 gebeurt. Ongetwijfeld zal dit een grote invloed hebben op de verkoop van huizen aan 1e huizenbezitters. Dat gekoppeld aan een op handen zijnde recessie zal veel faillissementen in de makelaardij en bouw teweeg brengen.
Om het leed wat te verzachten hebben een aantal banken deze maand de regels ingevoerd dat hypotheken afgesloten kunnen worden voor langer dan 30 jaar. In sommige gevallen zelfs 50 jaar er van uitgaande dat men op de einddatum niet ouder is dan 70 jaar.
Het zal duidelijk zijn dat als het voor Portugezen niet eenvoudig is, het voor buitenlanders moeilijker zal zijn. In principe kunnen we stellen dat het bijna uitgesloten is dat de gemiddelde Nederlander via een Portugese bank een hypotheek kan krijgen voor een 2e huis. Ik spreek dan in principe over Nederlanders die hier niet permanent wonen en werken en dus ook geen belasting betalen.
Banken in Portugal kijken niet alleen naar de waarde van het object als onderpand maar ook natuurlijk naar het inkomen. En als we over inkomen praten dan is dat natuurlijk het belastbaar inkomen opgegeven aan de Portugese fiscus. Stel dat men wel in aanmerking komt dan stelt men meestal als aanvullende voorwaarde de vereiste dat er nog iemand “fiador” (borg) moet staan. En voor de meeste buitenlanders zal dat niet eenvoudig zijn om die te vinden.
Voor welk bedrag kan men hypotheek krijgen: In principe van 75% - 80% van de taxatiewaarde. Deze ligt in zijn algemeenheid een stuk lager dan de marktwaarde.
Welke mogelijkheden dan wel? |