Een boerderij verbouwen, "een droom of nachtmerrie?" 
De Algarve is een provincie met vele wondermooie vervallen oude huizen en boerderijen die er om smeken om opgeknapt en omgetoverd te worden tot moderne comfortabele en karaktervolle huizen. Pas echter op ! want als je probeert om dit soort zaken goedkoop te doen en geen goed advies inwint kan goedkoop wel eens duurkoop worden. 
 
Regel nº 1 is dat als je overweegt om een vervallen huis te kopen je goed moet bedenken wat de consequenties zijn. 
Het wordt steeds moeilijker om oude boerderijen te vinden die geschikt zijn om op te knappen en toch is de vraag hierna op dit moment zeer groot. Wij zijn misschien gewend dat dit soort verbouwingen bv. in Frankrijk vaak met veel succes gedaan wordt. Helaas is het zo dat de bekende " cottage for conversion " zoals het in het  Engels vaak omschreven wordt wel even iets anders is dan de echte Engelse cottage die mogelijk al eeuwen oud en solide is. Zulke oude gebouwen kent de Algarve niet of nauwelijks en de meeste boerderijen zullen dan ook niet ouder zijn dan 40 - 60 jaar. 
Echter vanwege de grote vraag en het schaarse aanbod zijn de prijzen veelal ( te ) hoog. Ongeveer 20 jaar geleden toen er nog voldoende aanbod en minder vraag was lag dat anders. Ondanks het feit dat er vele mensen op jacht zijn naar een dergelijk object dient in alle eerlijkheid gezegd te worden dat een heleboel van die leuke boerderijtjes in de praktijk onverkoopbaar zijn. Één van de voornaamste redenen is gelegen in het ingewikkelde successie recht systeem waarbij er zeer vele erfgenamen eigenaar van 1 boerderijtje kunnen zijn en deze + aangetrouwde partners ook allemaal toestemming moeten geven om te verkopen. Vaak is er ( nog ) geen rechtsgeldige titel omdat de meeste mensen niet van plan zijn geld uit te geven aan de legalisatie van hun bezit. 
Daarnaast zijn de meeste boerderijen structureel alleen maar goed genoeg om afgebroken te worden. Nieuwbouw is dan vaak de enige oplossing als dat wordt toegestaan door de lokale overheid. Alleen die boerderijen die nog solide muren hebben zouden in aanmerking kunnen komen voor verbouw maar dan nog is dat niet altijd een juiste beslissing. 
Prijzen verschillen vaak sterk en het is een misvatting om te denken dat u beter zelf kunt onderhandelen met de eigenaren. De tijden dat dit soort objecten nog voor een appel en een ei verkocht werden zijn voorbij. In principe denken vele Portugezen ( ten onrechte natuurlijk ) dat alle buitenlanders rijk zijn. Het is daarom zeker aan te bevelen een betrouwbare makelaar in de hand te nemen die voor u de onderhandelingen doet. Hij spreekt de taal, kent de zeden en gewoonten van het land en weet of iets " good value for money " is. Zeer bepalend voor de prijs zijn natuurlijk ook een aantal bijkomende andere factoren zoals: 
" de toegankelijkheid tot een dichtbij gelegen dorp of plaats, 
" de toegangswegen, 
" heeft het electriciteit en 
" is er water 
" is  het vrijstaand want heel veel boerderijen zijn van het type 2 ( of 3 ) onder 1 kap. Deze situatie is vaak door vererving in het verleden onstaan. 
In het algemeen zal het niet eenvoudig zijn om een leuk boerderijte te vinden voor onder de 9.000.000$00 ( f. 100.000 ). Veelal zal men meer moeten betalen. Het is maar net wat men zoekt. Persoonlijk denk ik dat men best een prijs van f. 100 - 150.000 mag betalen voor het juiste stuk grond met huis. Dit is namelijk de prijs die men zeker moet betalen voor een kleine kavel in een urbanisatie dichter bij de kust. In het binnenland koopt men dan doorgaans geen 1000m² maar 1 ha. of meer.
Dan komen we op de verbouwingskosten. Denk niet dat verbouwen goedkoop of makkelijk is. Bouwen in Portugal met andere materialen en in een ander klimaat kan zelfs voor de meest doorwinterde doe het zelver problemen opleveren. Lukt het wel dan is het eindprodukt natuurlijk karaktervoller dan dat van een nieuw huis maar bezint eer ge begint want het kan veel duurder worden dan in eerste instantie geschat. Bij een te verbouwen boerderij zal men meestal helemaal opnieuw moeten beginnen. Eerste voorzieningen zoals een badkamer zal men vaak tevergeefs zoeken. Electriciteit- en waterleidingen zijn er meestal niet. Men zal een septic tank moeten bouwen met overloopput etc. Is er geen water of electriciteit dan moet er geboord worden naar water en electriciteit moet naar het huis gebracht worden indien dat mogelijk is. Dit is geen kwestie van duizenden maar tienduizenden guldens. Daarnaast zijn de bouwvoorschriften die vroeger soepel waren nu zeer streng en vele gemeentes stipuleren dat de boerderij in de originele staat hersteld dient te worden en soms is een kleine aanbouw en/of uitbreiding mogelijk. We praten dan over vergroting van de bestaande boerderij met een percentage van tussen de 10-30%. Tevens kan de gemeente aangeven welke materialen er gebruikt dienen te worden. Om te beginnen zal men een architect of tekenaar moeten kiezen die nieuwe plannen moet tekenen en indienen bij de betreffende gemeente.  Tevens zal er een ingenieur ( technico de obras )  aangesteld moeten worden die de eindverantwoordelijkheid heeft. Verbouwingen die de waarde van 5.000.000$00 te boven gaan mogen in principe alleen maar gedaan worden door erkende aannemers. 
Voordat je begint moet dus wel degelijk eerst uitgevonden worden of wat u van plan bent ook werkelijk mag onder het bestaande bestemmingsplan van de gemeente waar het object gelegen is. 
Ook zullen de meeste bouwers zeer terughoudend zijn met het geven van een vaste bouwprijs omdat ze niet weten wat ze tegenkomen. Soms is aanneming in eigen beheer een betere oplossing maar hierbij heeft men dan natuurlijk het taalprobleem. 
De meeste muren van oude boerderijen zijn gemaakt van " taipa " een mengsel van stenen en lokale klei en/of aarde. Ook hier zit verschil in want de ene klei is de andere niet. Over de taipa wordt vroeger gestucadoord en het geheel werd dan afgewerkt met witsel ( cal ). Veelal is de stucadoorslaag er af en ziet men de kale taipa muur. Is deze beschermlaag eraf en is vocht in de taipa terechtgekomen dan is het logisch dat de muur uiteen begint te vallen en wordt het een moeilijk karwei. 
 
Bijna alle grotere boerderijen hebben een centrale binnenmuur die vroeger de afscheiding vormde tussen woon en stalgedeelte. Deze muur is hoger dan de buitenmuren en vormt de draagmuur voor de dakconstructie die meestal bestond uit houten balken ( vroeger van kastanje hout tegenwoordig vaak van eucalyptus, welke veel minder van kwaliteit is ), waarop dwarsliggers ( ripas ) liggen waarop of direct de pannen of meer traditioneel riet (canas ) ligt met daarop soms los soms gemetseld de traditionele Portugese dakpan ( telha de canudo ). Van isolatie had men natuurlijk nog nooit gehoord. Mochten de meestal dikke muren ( 50 cm. of meer ) nog in goede staat zijn dan is dit wel een voortreffelijke vorm van isolatie. Het is gebruikelijk dat de ramen beschermd werden door luiken die aan de binnenkant wegklappen tegen de binnenkant van het raamkozijn.
Is de dakconstructie niet meer op zijn plaats dan zal de structuur verzwakt worden en ziet men vaak dat de hoeken van het gebouw naar buiten beginnen te vallen. Vanwege het feit dat de Algarve in een aardbevingsgevoelig gebied ligt schrijven de bouwvoorschriften tegenwoordig dwingend voor dat er betonnen pilaren op alle hoeken staan en tevens in de muren zitten met een interval van meestal niet meer dan 4 m. Deze pilaren dienen met elkaar verbonden te worden d.m.v. een ringbalk zodat het geheel onverbrekelijk met elkaar verbonden is. In principe zal bij nieuwbouw deze constructie ook doorlopen naar de grondplaat, maar dat is bij verbouw natuurlijk niet mogelijk. 
Het door elkaar gebruiken van verschillende materialen zoals taipa, moderne baksteen ( tijolo ) en beton heeft nog als bijkomend nadeel dat de uitzettings coëficenten van deze materialen verschillend zijn onder invloed van warmte en koude, hetgeen weer tot gevolg kan hebben dat er na de bouw scheuren in het gebouw komen die weer  vrij spel voor vocht ( het grootste probleem in de Algarve ) kunnen opleveren.
Afhankelijk van de staat van de houten balken ( aantasting door houtworm en kever ) kunnen deze nog wel of niet meer gebruikt worden voor de draagconstructie van het dak. Soms kan men besluiten tot het plaatsen van een dak met een betonconstructie  met moderne vochtwerende middelen maar dit is in feite in strijd met de traditionele bouwtechnieken. Het mooiste is natuurlijk een dakconstructie waarbij de dakconstructie bestaat een dragende houten balk constructie met op de vloeren de handgevormde gebakken tegels ( ladrilhos ) en met oude handgeschilderde tegels in de keuken en badkamers. In meer exclusieve gevallen komt het wel eens voor dat op de vloer een combinatie gebruikt wordt van oude tegels welke verdeeld worden in vakken welke verdeling gemaakt wordt door houten latten of marmeren gehamerde steen. 
Het bovenstaande maakt hopelijk duidelijk dat het even verbouwen van een boerderijtje toch vaak gecompliceerder en kostbaarder is dan men op het eerste gezicht denkt en een gewaarschuwd mens telt voor twee. 
 
Algarve, Portugal, Juni 1998